Wydajność odciągu pyłów w hali produkcyjnej wynika z sumy zapotrzebowania maszyn pracujących jednocześnie. Hala o powierzchni 500 m2 nie mówi nic o tym, ile powietrza trzeba odprowadzić, bo liczą się króćce odciągowe przy stanowiskach i to, czy obrabiarki pracują naraz. Instalacja dobrana do metrażu hałasuje, a pył i tak osiada na parapetach.
Rodzaj pyłu zmienia projekt tak samo mocno jak liczba maszyn. Wióry z drewna i pył szlifierski z metalu zachowują się inaczej w kanale i inaczej obciążają filtr. Pył aluminiowy jest dodatkowo palny i reaguje z wilgocią, więc instalacja zaprojektowana pod stolarnię, przeniesiona bez zmian do obróbki aluminium, staje się zagrożeniem pożarowym i wybuchowym.
Parametry, od których zaczyna się projekt
Projekt zaczyna się od dokumentacji obrabiarek. Producent podaje w niej wymagany strumień powietrza i średnicę króćca, a suma tych wartości dla maszyn pracujących w tym samym czasie wyznacza wydajność całej instalacji. Gdy z pięciu maszyn naraz pracują trzy, liczy się suma trzech największych zapotrzebowań, o ile automatyka zamyka przepustnice przy pozostałych. Do tego wyniku dobiera się wentylator i przekroje kanałów.
Prędkość powietrza w kanale musi utrzymać cząstki w ruchu. Zbyt niska prędkość sprawia, że cięższe cząstki osiadają, a kanał zarasta od środka, aż przepustowość spada do zera. Dla wiórów drzewnych prędkość dobiera się znacznie wyżej niż w wentylacji ogólnej, a dla cięższego pyłu metalowego jeszcze wyżej, przy czym wartość dla konkretnego materiału podaje producent filtra albo obrabiarki. Każdy odcinek kanału ma dlatego średnicę dobraną do płynącego nim strumienia, a przewód główny rośnie wraz z kolejnymi odgałęzieniami. Rura 200 mm poprowadzona wszędzie daje przy pojedynczej maszynie zbyt niską prędkość.
Powietrze wyrzucone na zewnątrz trzeba zimą zastąpić świeżym i ogrzać. Przy hali ogrzewanej do 18 °C odprowadzanie całego strumienia na zewnątrz może podnieść rachunek bardziej niż energia zużyta przez wentylator. Dlatego tam, gdzie pozwala na to rodzaj pyłu, stosuje się instalacje zawracające powietrze do hali po filtracji.
Koszty filtra i odpadu
Filtr workowy albo kasetowy ma skuteczność podawaną przez producenta dla filtra czystego. Wraz z obciążeniem rośnie opór przepływu, spada wydajność odciągu przy stanowiskach i w pewnym momencie operator zaczyna narzekać, że maszyna kurzy, choć wentylator pracuje tak samo. Regeneracja sprężonym powietrzem przedłuża życie wkładów, a wymiana i tak wraca w harmonogramie.
Żywotność wkładów zależy od rodzaju pyłu i liczby godzin pracy. Przy pracy na dwie zmiany po 8 h wkład przepracowuje w miesiącu dwa razy więcej godzin niż przy jednej, więc kalendarzowy okres do wymiany skraca się mniej więcej o połowę. Koszt eksploatacji liczy się przed zakupem jako cenę kompletu wkładów pomnożoną przez liczbę wymian w ciągu 5 lat i dodaje do ceny urządzenia.
Zbiornik na odpad też wpływa na codzienną pracę. Worek o pojemności 200 l przy intensywnej obróbce może zapełnić się w ciągu jednej zmiany, a każda wymiana to postój maszyny. Miejsce pod zbiornik planuje się razem z drogą dojazdu wózkiem, bo kontener opróżniany raz w tygodniu musi dać się wytoczyć bez demontażu kanału.
Pytania przy projektowaniu i modernizacji
Czy mocniejszy wentylator rozwiąże słabe odciąganie?
Słabe odciąganie przy stanowisku może wynikać ze zbyt małej średnicy króćca, z nieszczelności na połączeniach albo z zarośniętego kanału. Mocniejszy wentylator podniesie wtedy rachunek za prąd i hałas, a pył dalej zostanie przy maszynie. Zanim padnie decyzja o wymianie, mierzy się podciśnienie w kilku punktach instalacji, bo różnica między sąsiednimi punktami wskazuje odcinek, na którym powstaje opór.
Czy jeden odciąg obsłuży kilka maszyn?
Tak. W hali produkcyjnej jeden odciąg pyłów obsłuży kilka obrabiarek, jeśli projekt uwzględnia, ile z nich pracuje jednocześnie. Instalacja centralna z przepustnicami przy stanowiskach pozwala projektować na pracę części maszyn naraz, co obniża wymaganą wydajność. Warunkiem jest automatyka zamykająca przepustnice przy nieczynnych stanowiskach. Bez niej powietrze płynie najkrótszą drogą, przez otwarte króćce maszyn, które akurat stoją.
Czy pył drzewny i metalowy mogą iść jednym kanałem?
Nie powinny. Mieszanina pyłu drzewnego z iskrzącym pyłem metalowym tworzy ryzyko zapłonu w kanale i w filtrze, a przy obróbce aluminium dochodzi reakcja pyłu z wilgocią. Iskra ze szlifowania stali, zassana do kanału, trafia do filtra, w którym leżą wióry drzewne. Instalacje dla tych procesów prowadzi się oddzielnie, z własnymi filtrami i zabezpieczeniami.
Co z hałasem instalacji?
Hałas rośnie z prędkością powietrza i przenosi się także konstrukcją budynku. Tłumiki na kanale pomagają, a najwięcej daje posadowienie wentylatora poza halą albo na amortyzatorach. Rozstrzyga się to na etapie projektu, bo tłumik dołożony do gotowej instalacji podnosi opór i obniża wydajność przy stanowiskach.
Możesz też sprawdzić
-
Worki LDPE od producenta, czyli z czego powstają i do czego służą
-
Automatyzacja gięcia blachy w produkcji seryjnej
-
Nietypowe zastosowania prasek do kabli w instalacjach specjalistycznych
-
Wydajność procesów pakowania a wybór przewijarki do folii
-
Barwniki do tworzyw sztucznych – kluczowa rola w nowoczesnej produkcji i innowacjach materiałowych
-
Jak wybrać sprawdzonego producenta maszyn przemysłowych?